Okna pasywne – co warto o nich wiedzieć?

Budownictwo pasywne? Czy to trend, który w Polsce ma szansę się rozwinąć? Z praktyki wynika, że tak. Kto stawia na oszczędność energii, na ekologię, ten buduje w standardzie co najmniej energooszczędnym, a coraz częściej właśnie pasywnym. Co oznacza dom pasywny? Jak wybierać okna do takich budynków? Najważniejsze, co musi charakteryzować budynek pasywny, czyli taki, w którym zastosowano zaawansowane technologie energooszczędności, jest bardzo niskie zapotrzebowanie na energię do ogrzewania pomieszczeń.

Zapotrzebowanie na energię

Roczne zapotrzebowanie domu pasywnego na energię nie może przekraczać 15 kWh/(m²*rok). To bardzo mało, biorąc pod uwagę, że np. dla domu energooszczędnego jest to maksymalnie 40 kWh/(m2*rok), natomiast w tradycyjnym budownictwie dochodzi nawet do 180 kWh/(m2*rok). Tak wysokie wymagania wiążą się z koniecznością stosowania najwyższej jakości materiałów budowlanych, w tym również bardzo ciepłych nowoczesnych okien. To właśnie okna mają tu nie lada wyzwanie, bowiem budynek pasywny musi jak najskuteczniej wykorzystywać naturalne źródło energii, jakim jest promieniowanie słoneczne. Zatem rola okien jest tu bardzo istotna, stąd konieczność montowania okien pasywnych, z dużymi przeszkleniami, instalowanych po odpowiedniej stronie domu, co pozwoli na ogrzewanie wnętrz energią cieplną słońca.

Współczynnik przenikania ciepła w oknach pasywnych

Uw, czyli współczynnik przenikania ciepła dla całego okna jest jednym z najistotniejszych parametrów okien pasywnych. Dobre okno do domu pasywnego musi spełniać normy wymagane przez Instytut Budynków Pasywnych w Darmstadt. Współczynnik przenikania ciepła dla całego okna Uw nie może być wyższy niż 0,8 W/m2K!

Przepuszczalność promieniowania słonecznego g

Okna w standardzie pasywnym muszą także posiadać określoną przepuszczalność promieniowania słonecznego zwaną g. Współczynnik g podaje jaka część energii promieniowania słonecznego, które pada na szybę, zostaje przepuszczona do pomieszczenia – g wyraża się w procentach. Im wyższy jest współczynnik g, tym więcej promieniowania dociera do wnętrz. W oknach pasywnych g ≥ 50%.

Przepuszczalność powietrza

Od tego parametru zależy szczelność okien. Im mniejsza jest przepuszczalność powietrza, tym lepsza szczelność okien. Przepuszczalność powietrza to wielkość przepływu powietrza przez zamknięte okno, spowodowanego różnicą ciśnień po stronie zewnętrznej i wewnętrznej budynku. Parametr jest wyrażany w m³/h. Dobre okna powinny mieć przepuszczalność powietrza w klasach 3 lub 4. Jest to klasyfikacja przepuszczalności powietrza w stosunku do długości linii stykowej przy ciśnieniu 100 Pa i maksymalnym ciśnieniu próbnym:

• klasa 3 – przepuszczalność powietrza 2,25 m3/(h·m) i maksymalne ciśnienie próbne 600 Pa,
• klasa 4 – przepuszczalność powietrza 0,75 m3/(h·m) i maksymalne ciśnienie próbne 600 Pa.

Okna pasywne powinny posiadać klasę 4.

Współczynnik temperaturowy fRsi

Okien dotyczą także wymagania odnoszące się do powierzchniowej kondensacji pary wodnej. Ten parametr nazywany jest współczynnikiem temperaturowym fRsi. Współczynnik służy do oceny możliwości kondensowania pary wodnej, a tym samym niebezpieczeństwa powstawania pleśni na powierzchni przegród budowlanych. Wartość fRsi to różnica pomiędzy temperaturą powierzchni a temperaturą powietrza na zewnątrz (θsi – θe) podzielona przez różnicę temperatury powietrza wewnątrz budynku i na zewnętrz (θi – θe). Normy dopuszczają minimalną wartość współczynnika fRsi = 0,72. Przegrody (w tym okna) powinny mieć co najmniej tę wartość fRsi. Okno pasywne PASSIV-LINE ULTRA z oferty AdamS ma fRsi równe 0,76.

Rozplanowanie okien w domu pasywnym

Im więcej przeszkleń po stronie południowej (najbardziej nasłonecznionej), tym lepiej. Im większe wymiary szyb będą zaprojektowane po tej stronie budynku, tym większe będą zyski energii z promieniowania słonecznego. UWAGA! Duże przeszklenia powinny mieć jak najmniej podziałów, ponieważ każdy podział pogarsza współczynnik przenikalności ciepła okna Uw i powoduje straty ciepła.

Montaż okien pasywnych

By maksymalnie zredukować straty ciepła, trzeba zadbać o prawidłowy montaż okien. Tu istotne są nie tylko technika i materiały do tego użyte, ale i doświadczenie ekipy wykonawczej. Najważniejsze jest uzyskanie doskonałej izolacyjności ścian z otworami okiennymi, a to wymusza położenie okna w warstwie izolacji termicznej. Taki montaż nie jest typowy, bowiem trzeba wysunąć okna w izolację termiczną, co jest kłopotliwe. Poleca się więc korzystanie z systemowych rozwiązań, umożliwiających montowanie okien w płaszczyźnie termoizolacji (to m.in. wzmacniane kotwy czy specjalne profile montowane do muru, pomagające utrzymać okna w płaszczyźnie izolacji). Do montażu okien pasywnych należy także stosować specjalne taśmy uszczelniające, które izolują zarówno przygotowany otwór okienny, jak i ramy. Profesjonalny montaż i odpowiednie zaizolowaniem okien mają na celu zlikwidowanie mostków termicznych, co w przypadku budownictwa pasywnego jest szalenie ważne.

Osłony na okna pasywne

W słoneczne dni duże przeszklenia pozyskują energię. Jednak, gdy na zewnątrz jest bardzo ciepło, wręcz gorąco, konieczne mogą się okazać skuteczne osłony okienne. Dlatego zamawiając okna od razu należy pomyśleć o żaluzjach (również zewnętrznych), roletach, markizach… Z kolei, gdy jest pochmurny dzień duże okna mogą powodować straty ciepła. Wtedy te osłony będą ograniczać ucieczkę ciepła na zewnątrz.

Idealne okno do domu pasywnego

Firma AdamS jest pierwszym polskim certyfikowanym producentem okien pasywnych. Uzyskała certyfikat potwierdzający produkcję okien PASSIV-LINE ULTRA z certyfikowanych komponentów przeznaczonych do budownictwa pasywnego, które zostały przebadane przez Passive House Institute w Darmstadt. Certyfikat wydał Polski Instytut Budownictwa Pasywnego i Energi Odnawialnej im. Güntera Schlagowskiego.

Wybierając te okna PASSIV-LINE ULTRA mamy pewność ich wysokiej jakości oraz zgodności z wymaganiami i normami dla domów pasywnych:

• Bardzo dobry współczynnik przenikania ciepła Uw=0,66 (W/m2K)
• Profile tych okien mają termoplastyczne wkładki wzmocnione włóknem szklanym oraz komory wypełnione pianą poliuretanową.
• Ciepły pakiet trzyszybowy, dwukomorowy o Ug=0,5 (W/m2K).
• Zastosowana szyba ECLAZ, która przepuszcza 10% więcej światła Lt do pomieszczeń i energii słonecznej g, co pozwala pozyskiwać energię z promieniowania.
• Ciepła ramka SWISSPACER ULTIMATE eliminuje mostki termiczne na styku ramki z szybami. Ramka ta jest uznana przez Instytut w Darmstadt jako niezbędną do spełnienia wymogów dla okien pasywnych.
• Posiadają wysoką szczelność Q100 = 0,06 m3/(hm), co jest jednym z koniecznych parametrów dla okien pasywnych.